بازاریابی آنلاین یا دیجیتال مارکتینگ چیست؟
تا به حال دقت کردهاید که مردم در مترو یا ترافیک، به جای نگاه کردن به بیلبوردهای تبلیغاتی، به صفحه گوشی خود خیره شدهاند؟ بازاریابی دیجیتال یا دیجیتال مارکتینگ یعنی استفاده از اینترنت و ابزارهای دیجیتال برای معرفی، ترویج و فروش محصولات به مخاطبان هدف؛ یعنی حضور داشتن در جایی که مردم دقیقاً به آن نگاه میکنند. در مجموعه مطالبی که در ادامه منتشر میکنیم، توضیح خواهیم داد بازاریابی آنلاین یا دیجیتال مارکتینگ چیست و چه بخشهای مختلفی دارد.
مشاوره مارکتینگ با امید بخشعلی
دیجیتال مارکتینگ چیست؟
دیجیتال مارکتینگ شامل تمام تلاشهای بازاریابی است که از دستگاههای الکترونیکی یا بستر اینترنت منتشر میشوند. کسبوکارها از کانالهای دیجیتال مانند موتورهای جستجو، رسانههای اجتماعی، ایمیل و وبسایتها برای ارتباط با مشتریان فعلی و آینده خود بهره میبرند.
وقتی کسی میپرسد بازاریابی دیجیتال چیست، در واقع به دنبال راهی است تا پیام برند خود را در فضای آنلاین و به بهترین شکل ممکن به گوش مخاطب برساند. برخلاف روشهای قدیمی، در دیجیتال مارکتینگ دقیقاً میدانیم مخاطب ما کیست، چه رفتاری دارد و کجاست.
تفاوت بازاریابی سنتی و دیجیتال؛ جنگ نابرابر
یادتان هست در گذشته کسبوکارها چقدر برای چاپ تراکت یا تبلیغات تلویزیونی هزینه میکردند؟ مشکل بزرگ آنجا بود که هرگز نمیتوانستیم بفهمیم دقیقا چه کسی آن تبلیغ را دیده یا به خاطر آن خرید کرده است.
ولی امروز بازی عوض شده و اینترنت به ما قدرت سنجش دقیق و لحظهای داده است. برای درک بهتر این موضوع و اینکه چرا کفه ترازو به سمت فضای آنلاین سنگینی میکند، پیشنهاد میکنیم حتماً مقاله تفاوت بازاریابی سنتی و دیجیتال مارکتینگ را مطالعه کنید. آنجا با جزئیات بررسی کردهایم که چرا روشهای سنتی دیگر به تنهایی پاسخگوی نیاز بازار نیستند.
چرا بازاریابی آنلاین برای بقای کسبوکارها حیاتی است؟
شاید با خودتان بگویید وقتی هنوز روشهای سنتی جواب میدهد و خیلی از برندهای معروف از آنها استفاده میکنند، پس چه نیازی به این حرفها داریم؟ واقعیت این است که رفتار خریدار به شدت تغییر کرده است. این روزها اگر در فضای آنلاین حضور نداشته باشید، سهم بازارتان را دو دستی تقدیم رقبایی کردهاید که بهروزتر از شما بودهاند.
البته استفاده از بازاریابی دیجیتال دلایل بسیار زیادی دارد، ولی دو دلیل آن از همه مهمتر هستند:
۱. هدفگیری نقطهزن مخاطبان
برخلاف بیلبوردهای شهری که همه، از کودک تا سالمند، آن را میبینند، در فضای دیجیتال شما فقط به کسی تبلیغ نشان میدهید که به محصولتان نیاز دارد. مثلا میتوانید تعیین کنید تبلیغ کیف چرم شما فقط به مدیران شرکتی نمایش داده شود که در تهران زندگی میکنند. این یعنی جلوگیری از هدر رفتن بودجه!
۲. قابلیت اندازهگیری دقیق و لحظهای
در بازاریابی دیجیتال هیچچیز پنهان نمیماند. شما دقیقا میدانید که کاربر روی کدام دکمه کلیک کرده، چند ثانیه در سایت مانده و در کدام مرحله از خرید منصرف شده است. این شفافیت به شما اجازه میدهد جلوی ضرر را بگیرید و بودجه خود را روی سودآورترین بخشها متمرکز کنید.
ستونهای اصلی دیجیتال مارکتینگ
بازاریابی دیجیتال پازل بزرگی است که از قطعات مختلفی تشکیل شده. برای اینکه تصویر نهایی شما در ذهن مشتری جذاب باشد، باید بدانید هر قطعه را کجا قرار دهید. در ادامه مهمترین بخشهای این پازل را با هم بررسی میکنیم تا مسیر را بهتر بشناسید. (اصول بازاریابی مرحله به مرحله)
سئو یا بهینهسازی موتورهای جستجو
وقتی به دنبال خرید گوشی جدید یا پیدا کردن یک رستوران هستید، اولین کاری که میکنید چیست؟ احتمالاً آن را در گوگل جستجو میکنید. اگر سایت شما در صفحه اول گوگل نباشد، عملاً برای بخش بزرگی از مشتریان و بازار هدف خود، اصلاً وجود خارجی ندارید!
رسیدن به لینک اول گوگل شانسی نیست، بلکه یک علم است. اگر میخواهید بدانید چطور باید دل گوگل را به دست بیاورید و مشتریان رایگان جذب کنید، باید بدانید سئو (SEO) چیست تا با اصول این بازی جذاب آشنا شوید.
بازاریابی محتوایی
محتوا همان دلیلی است که کاربر را در سایت یا صفحه اجتماعی شما نگه میدارد. مشتریان امروزی باهوشتر از آن هستند که با شعارهای تبلیغاتی توخالی به خرید ترغیب شوند. آنها به دنبال ارزش، آموزش و سرگرمی هستند تا پیش از خرید، به شما اعتماد کنند.
دیجیکالا مگ نمونه بارز یک استراتژی محتوایی موفق است که پیش از فروش کالا، به کاربر آگاهی میدهد. برای یادگیری این مهارت پولساز، خواندن راهنمای جامع بازاریابی محتوایی را از دست ندهید.
کپیرایتینگ؛ هنر فروش با کلمات
فرض کنید بهترین محصول دنیا را دارید و هزاران نفر هم وارد سایت شما شدهاند، اما هیچکس دکمه خرید را نمیزند! مشکل کجاست؟ مشکل اینجاست که کلمات شما قدرت متقاعدسازی ندارند و نمیتوانند احساسات یا نیاز واقعی مشتری را درگیر کنند. یک کپیرایتر حرفهای میداند که چطور با انتخاب درست کلمات، ذهن مخاطب را برای اقدام آماده کند. بنابراین اگر میخواهید در فضای دیجیتال موفق باشید، حتماً باید مهارت کپی رایتینگ را در خود تقویت کنید یا لااقل با آن آشنا باشید.
شبکههای اجتماعی و ویدیو مارکتینگ
این روزها شبکههای اجتماعی بخش جداییناپذیری از زندگی ما شدهاند. حضور در پلتفرمهایی مثل اینستاگرام یا لینکدین، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای بقای برند است. برای مثال اگر کسبوکار شما B2B است، لینکدین مارکتینگ میتواند مسیر درآمدی شما را متحول کند.
البته نباید فراموش کنید که مخاطبان امروزی حوصله خواندن متنهای طولانی را ندارند و ویدیوها بیشترین تعامل را ایجاد میکنند. بنابراین، برای موفقیت در شبکههای اجتماعی بهتر است با اصول ویدیو مارکتینگ هم آشنا باشید و آنها را در تولید محتوای خود به کار ببندید.
تبلیغات کلیکی (PPC)
میدانیم که سئو فرایندی زمانبر است. سوال اینجاست که اگر همین امروز به مشتری نیاز داشته باشیم باید چه کنیم؟ تبلیغات کلیکی یا گوگل ادز دقیقاً برای چنین شرایطی ساخته شده است. شما به گوگل پول میدهید تا سایتتان را در صفحه اول نتایج نشان دهد و فقط زمانی هزینه میپردازید که کاربر روی لینک شما کلیک کند.
ایمیل مارکتینگ
شاید فکر کنید با وجود شبکههای اجتماعی، دیگر کسی ایمیل نمیخواند، اما این یک اشتباه استراتژیک بزرگ است. ایمیل هنوز هم یکی از بالاترین نرخهای بازگشت سرمایه (ROI) را در میان کانالهای مختلف بازاریابی دیجیتال دارد.
شما با داشتن ایمیل مشتری، یک پل ارتباطی مستقیم و بدون واسطه با او دارید که هیچ الگوریتمی نمیتواند آن را محدود کند. برای راهاندازی کمپینهای ایمیلی موفق هم فقط به یک راهنمای ایمیل مارکتینگ نیاز دارید.
آیا دیجیتال مارکتینگ برای کسبوکارهای B2B و B2C یکسان است؟
وقتی میخواهید یک جفت کفش ورزشی بخرید، چقدر فکر میکنید؟ شاید با دیدن یک عکس جذاب در اینستاگرام و یک کد تخفیف، در کمتر از پنج دقیقه خرید را نهایی کنید. ولی آیا تصمیمگیری برای خرید یک نرمافزار حسابداری چند صد میلیونی برای شرکت هم همینقدر ساده است؟ قطعاً نه.
در فروش به مصرفکننده نهایی (B2C) احساسات، نیازهای آنی و جذابیت بصری حرف اول را میزند. سفر مشتری در اینجا کوتاه است و شما باید با ایجاد یک حس خوب و ارائه پیشنهادهای هیجانانگیز، مخاطب را سریعاً به سمت سبد خرید هدایت کنید. کانالهایی مثل اینستاگرام برای این مدل عالی هستند.
اما در فروش به کسبوکارها (B2B) منطق، بازگشت سرمایه و اعتماد طولانیمدت تعیینکننده است. تصمیمگیری معمولا توسط چند مدیر انجام میشود و ماهها طول میکشد. در اینجا فقط عکس زیبا کافی نیست، بلکه باید با ارائه مقالات تخصصی، وبینارها و جلسات مشاوره، تخصص خود را ثابت کنید. بنابراین استراتژی شما باید بر پایه آموزش و اعتمادسازی عمیق بنا شود. البته در بازاریابی B2B هم حضور در شبکههای اجتماعی مثل لینکدین واقعاً تاثیر مثبتی دارند.
مهمترین ابزارهای بازاریابی آنلاین
ابزارهای دیجیتال مارکتینگ، مثل رادارهایی هستند که در تاریکی فضای آنلاین مسیر درست را به ما نشان میدهند. در ادامه دو دسته مهم از این ابزارها را معرفی میکنیم.
ابزارهای تحلیل رفتار کاربر
شما باید بدانید در فروشگاه آنلاینتان چه میگذرد. ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس (Google Analytics) به شما میگویند مشتریان از کجا آمدهاند، چه صفحاتی را دیدهاند و چرا سایت را ترک کردهاند. این دادهها حکم طلا را برای رشد و بهینهسازی کسبوکار شما دارند.
سیستمهای مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)
وقتی تعداد مشتریان از ده نفر به هزاران نفر میرسد، دیگر نمیتوانید نام و سلیقه آنها را در دفترچه یادداشت بنویسید. نرمافزارهای CRM به شما کمک میکنند تاریخچه خرید، تعاملات و نیازهای هر مشتری را به دقت ثبت کنید تا در ارتباطات بعدی، تجربهای شخصیسازیشده برایشان بسازید.
پیشنهاد مطالعه: راهاندازی و تحلیل سی آر ام (crm)
چطور یک استراتژی کمپین منسجم بچینیم؟
حالا که با ابزارهای مختلف آشنا شدید، آیا باید چشمبسته در همه آنها شروع به فعالیت کنید؟ پاسخ منفی است. فعالیت پراکنده و بدون برنامه احتمالاً نتیجه خوبی نخواهد داشت. راز موفقیت برندهای بزرگ در بازاریابی دیجیتال، داشتن یک استراتژی هدفمند و فعالیت منسجم در کانالهای مختلف است.
استراتژی منسجم با طراحی مسیر سفر مشتری و قیف فروش معنا پیدا میکند. یعنی مشخص کنید مشتری در قدم اول (آگاهی) از چه طریقی شما را پیدا کند، در قدم دوم (تعامل) چطور به او اطلاعات بدهید و در قدم نهایی (خرید) چطور او را متقاعد کنید که تا برند شما را انتخاب کند.
مثلاً کاربر از طریق یک مقاله سئو شده وارد سایت شما میشود، سپس با دیدن یک محتوای ویدیویی جذاب ایمیلش را به شما میدهد، و در نهایت با یک کمپین ایمیلی هدفمند خریدش را نهایی میکند.
برای اینکه نقشه راه طراحی این پازل را به صورت عملی یاد بگیرید، حتما چکلیست کمپین تبلیغاتی ۳۶۰ درجه را مطالعه و بودجه خود را هدفمندتر خرج کنید.
پیشنهاد مطالعه: برنامه بازاریابی (مارکتینگ پلن) چیست؟
مراحل شروع بازاریابی دیجیتال از صفر تا صد
اگر تا اینجای مقاله همراه ما بودهاید، احتمالا مشتاق هستید که دیجیتال مارکتینگ را برای کسبوکار خودتان شروع کنید. برای اینکه در این مسیر سردرگم نشوید، بهتر است طبق مراحل زیر پیش بروید:
مرحله اول: تعیین هدف و شناخت دقیق پرسونا
قبل از هر اقدامی باید بدانید دقیقا به کجا میخواهید بروید. آیا هدفتان افزایش فروش است یا فقط میخواهید برندتان شناخته شود؟ اهداف شما باید کاملاً شفاف و قابل اندازهگیری باشند تا در میانه راه مسیر را گم نکنید.
پس از تعیین هدف، باید پرسونای مخاطب خود را زیر ذرهبین ببرید. مشتریان بالقوه شما چند سال دارند؟ دغدغههایشان چیست؟ بیشتر در کدام شبکههای اجتماعی وقت میگذرانند؟ هرچه مشتری را بهتر بشناسید، پیام تبلیغاتی شما دقیقتر به هدف میخورد.
مرحله دوم: ساخت پایگاه اصلی و زیرساخت
پیش از شروع تبلیغات، باید پایگاه اصلی خود یعنی وبسایت یا صفحه شبکههای اجتماعیتان را برای پذیرایی از مشتری به بهترین شکل ممکن آماده کنید. این پایگاه باید سرعت بالایی داشته باشد، در موبایل به درستی نمایش داده شود و کاربر بتواند به راحتی محصول مورد نظرش را پیدا کند. رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) در این مرحله نقش خیلی مهمی دارند و تعیینکننده ماندن یا رفتن مشتری هستند.
مرحله سوم: جذب ترافیک هدفمند و آگاهی از برند
حالا که فروشگاه اینترنتی شما آماده شد، وقت آن است که مشتریان را به داخل دعوت کنیم. در این مرحله باید ترکیبی از ابزارهای دیجیتال مارکتینگ را به کار بگیرید. با تولید محتوای ارزشمند و استفاده از قدرت سئو، مشتریانی که به دنبال شما هستند را به صورت ارگانیک جذب کنید. در کنار آن، میتوانید با استفاده از شبکههای اجتماعی و تبلیغات کلیکی، سرعت جذب مخاطب را به شدت بالا ببرید.
نکته: یادتان باشد کیفیت ترافیک بسیار مهمتر از کمیت آن است. ما به دنبال خریدار واقعی هستیم، نه فقط بازدیدکنندگانی که سریع سایت را ترک میکنند!
مرحله چهارم: تحلیل، سنجش و بهینهسازی مداوم
کار شما با اجرای کمپین تمام نمیشود، بلکه تازه شروع ماجراست! در بازاریابی آنلاین، حدس و گمان هیچ جایگاهی ندارد. شما باید با استفاده از ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس، رفتار کاربران را قدم به قدم رصد کنید تا متوجه شوید کجای کار میلنگد. کدام تبلیغ فروش بیشتری داشته است؟ کاربران در کدام صفحه از سایت پشیمان شده و خارج شدهاند؟ با بررسی این دادهها، نقاط ضعف خود را پیدا میکنید و بودجه خود را روی کانالهایی سرمایهگذاری میکنید که بیشترین بازدهی را داشتهاند.
تاثیر هوش مصنوعی در دیجیتال مارکتینگ
آیا هوش مصنوعی قرار است جای دیجیتال مارکترها را بگیرد؟ پاسخ هم بله است هم خیر! ابزارهای هوش مصنوعی به سرعت در حال تولید محتوا، تحلیل دادههای پیچیده و شخصیسازی تبلیغات برای کاربران هستند. روند بازار نشان میدهد آینده از آن کسی است که بتواند به جای مقابله، سوار بر این موج شود. بازاریابانی که یاد بگیرند از هوش مصنوعی به عنوان یک دستیار قدرتمند برای سرعت بخشیدن به کارهایشان استفاده کنند، قطعا از رقبای سنتی خود پیشی خواهند گرفت.
جمعبندی
در این مقاله متوجه شدیم که دیجیتال مارکتینگ چیست و چرا برای بقا و رشد کسبوکارهای امروزی تا این حد مهم است. در دنیایی که توجه مخاطب ارزشمندترین دارایی است، بازاریابی دیجیتال به شما کمک میکند پیام درست را در زمان درست به شخص مناسب برسانید. فراموش نکنید که موفقیت در این مسیر نیازمند صبر، استمرار و تحلیل مداوم دادههاست.
پیشنهاد میکنیم برای موفقیت در این بازار، حتماً سایر مقالات رایگان وبسایت بخشعلی را مطالعه کنید. اگر هم میخواهید سرعتتان بیشتر شود، سری به دورههای آموزشی ما بزنید.
سوالات متداول
آیا دیجیتال مارکتینگ برای کسبوکارهای کوچک هم مناسب است؟
بله، یکی از بزرگترین مزایای بازاریابی دیجیتال این است که حتی با بودجههای محدود نیز میتوانید شروع کنید و با برندهای بزرگ رقابتی منصفانه داشته باشید.
برای شروع بازاریابی آنلاین به چه مهارتهایی نیاز داریم؟
آشنایی با روانشناسی رفتار کاربر، شناخت اولیه ابزارهای تحلیل داده مثل آنالیتیکس و توانایی تولید محتوای ارزشمند، پایههای اصلی برای شروع هستند.
چقدر طول میکشد تا در فضای آنلاین به نتیجه و فروش برسیم؟
این زمان بسته به کانال انتخابی متفاوت است. مثلا تبلیغات کلیکی زودبازده است اما سئو به حداقل ۶ ماه زمان برای نشان دادن نتایج پایدار نیاز دارد.
مهمترین شاخص موفقیت در کمپینهای دیجیتال مارکتینگ چیست؟
نرخ بازگشت سرمایه (ROI) یا میزان سودی که نسبت به هزینه تبلیغات به دست میآورید، اصلیترین معیار برای سنجش موفقیت تلاشهای شماست.
دیدگاهتان را بنویسید